เที่ยวธรรมชาติ

   Activity Green

เกาะสมุย เกาะที่สวยงามติดอันดับและเป็นที่รู้จักของนักท่องเที่ยวทั่วโลกมานานหลาย สิบปี  แม้กระทั่งในปัจจุบัน เกาะสมุยก็ยังคงเป็นแหล่งท่องเที่ยวยอดนิยมของนักท่องเที่ยวไม่เสื่อมคลาย ความสำคัญประการหนึ่งคือจากกระแสที่การท่องเที่ยวโลกกำลังตื่นตัวกับปัญหา สภาวะโลกร้อน คนสมุยเองก็ได้ตระหนักและเข้าใจถึงความสำคัญชองเรื่องนี้ และพวกเขาถือว่าความงดงามทางธรรมชาติเป็น “หัวใจ” ของเกาะสมุยที่ต้องดูแลรักษาไว้

การสร้างเสริมแหล่งท่องเที่ยวที่ยั่งยืนนั้น ต้องประกอบไปด้วยการทำงานในลักษณะองค์รวมของทั้งสังคม การสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับผู้ประกอบการ ชุมชน นักท่องเที่ยว และภาครัฐ เพื่อผลักดันให้เกาะสมุยเป็นแหล่งท่องเที่ยวแบบยั่งยืนของประเทศไทย ตั้งแต่กลางปีพ.ศ. 2552 ที่ผ่านมา ชาวสมุยจึงมีการจัดตั้งกลุ่ม Green Island ขึ้น รวมถึงได้เข้าร่วมลงในบันทึกความเข้าใจโครงการปฏิญญารักษาสิ่งแวดล้อมเพื่อ การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ภายใต้แนวคิด 7 Greens  ร่วมกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย และหน่วยงานพันธมิตรกว่า 20 องค์กร และทางการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยเองก็ได้กำหนดให้เกาะสมุยเป็นพื้นที่ นำร่องในเรื่องแหล่งท่องเที่ยวสีเขียว

เกาะสมุยมีความคล้ายกับแหล่งท่องเที่ยวอื่นๆในประเทศไทยที่มีการเติบโตทางธุรกิจอย่างรวดเร็ว นั่นหมายความว่าเรากำลังใช้ทรัพยากรธรรมชาติของเราอย่างรวดเร็วเช่นกัน  นั่นจึงเป็นสาเหตุให้เกาะสมุยได้ริเร่มทำโครงการเกาะสีเขียวเพื่อส่งเสริมให้การท่องเที่ยวเป็นไปอย่างเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และ ยั่งยืน สร้างความตระหนักให้นักท่องเที่ยวบนเกาะสมุยมีส่วนรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม อย่างเช่นการประหยัดน้ำ การแยกขยะก่อนนำไปทิ้ง

สถานที่ท่องเที่ยวแบบ  Eco ทัวร์ อย่างเส้นทางปั่นจักรยานชมสวนผลไม้ที่ถือเป็น Lifestyle ใหม่ของคนเกาะสมุย และจะช่วยลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ กลับไปใช้ชีวิตแบบสมุยดั้งเดิม

นักท่องเที่ยวยังสามารถที่จะร่วมกิจกรรมท่องเที่ยวและบำเพ็ญประโยชน์เช่นการร่วมกิจกรรมสร้างฝายชะลอน้ำ ซึ่งจะช่วยอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติของเกาะสมุยให้ยั่งยืนต่อไป

โครงการก่อสร้างฝายต้นน้ำลำธาร (Check Dam) ตามแนวพระราชดำริ
อำเภอเกาะสมุย   จังหวัดสุราษฎร์ธานี
หลักการและเหตุผล
พื้นที่ป่าต้นน้ำลำธารของประเทศไทย ถูกบุกรุกทำลายลงอย่างรวดเร็ว จากสาเหตุของจำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้น  ผนวกกับการเจริญเติบโตและการขยายตัวทางเศรษฐกิจ ทำให้มีความต้องการที่ดินเพิ่มขึ้น เพื่ออยู่อาศัยและทำกิน  เพื่อการผลิตอาหารและสินค้าเกษตรตอบสนองความต้องการของตลาด สภาวการณ์พื้นที่ป่าต้นน้ำลำธารลดลงอย่างมากเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดภาวะฝนแล้ง  ฝนไม่ตกต้องตามฤดูกาล  พื้นที่ป่าต้นน้ำลำธารไม่สามารถกักเก็บน้ำได้เหมือนเช่นเดิม  ทำให้เกิดน้ำไหลหลากฉับพลันในฤดูฝน  อันเป็นปัจจัยเร่งให้เกิดการชะล้างพังทลายของดินอย่างรุนแรงและดินถล่ม  เกิดการตกตะกอนสะสมในแม่น้ำลำธาร  ทำให้ตื้นเขินเก็บกักน้ำได้น้อยลง  และปริมาณน้ำที่บ่าท่วมจะไหลทะลักเข้าทำลายเรือกสวนไร่นา ทำให้บ้านเรือนและทรัพย์สินของราษฎรเสียหายเป็นอย่างมาก  เหตุการณ์เหล่านี้ทวีความรุนแรงและบ่อยครั้งขึ้นมากขึ้นเป็นลำดับ  ในพื้นที่อำเภอเกาะสมุย  จังหวัดสุราษฎร์ธานีก็เช่นเดียวกัน การเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจเป็นไปอย่างรวดเร็ว ราคาที่ดินสูงขึ้นมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา  สภาพและจำนวนเนื้อที่ของป่าต้นน้ำลำธารได้ถูกบุกรุกเปลี่ยนแปลงไปมาก  ทำให้เกิดสภาวะน้ำท่วมและน้ำป่าไหลหลาก  รวมทั้งสภาวะฝนแล้ง ฝนทิ้งช่วง  ไม่ต่างกับบนแผ่นดินใหญ่แต่อย่างใด
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว   ทรงตระหนักถึงปัญหาดังกล่าวอย่างยิ่งนัก  โดยเฉพาะป่าไม้เป็นสิ่งที่พระองค์ทรงห่วงใยเป็นอย่างมาก  ทรงตระหนักถึงความอยู่รอดของป่าไม้ที่มีตัวแปรสำคัญคือ “น้ำ” อันเป็นสิ่งที่ขาดจากกันไม่ได้   และได้ทรงเสนออุปกรณ์อันเป็นเครื่องมือที่จะใช้ในการอนุรักษ์ฟื้นฟูป่าไม้ให้ได้ผลดี   คือทรงแนะนำให้ใช้ฝายกั้นน้ำหรือฝายแม้ว หรือที่เรียกว่า “Check Dam” หรืออาจจะเรียกว่า ฝายชะลอความชุ่มชื้น ก็ได้
พระราชดำรัสเมื่อวันที่  1  มีนาคม   2521    ณ. อำเภอแม่ลาน้อย    จังหวัดแม่ฮ่องสอน       “…สำหรับต้นน้ำ  ไม้ที่ขึ้นอยู่ในบริเวณสองข้างลำห้วย  จำเป็นต้องรักษาไว้ให้ดี  เพราะจะช่วยเก็บรักษาความชุ่มชื้น  ส่วนตามร่องน้ำและบริเวณน้ำซับก็ควรสร้างฝายขนาดเล็กกั้นน้ำไว้ในลักษณะฝายชุ่มชื้น  แม้จะมีจำนวนน้อยก็ตาม  สำหรับแหล่งน้ำที่มีน้ำมาก จึงสร้างฝายเพื่อผันน้ำลงมาใช้ในพื้นที่เพาะปลูก…”
ในระยะเวลา 2-3 ปีที่ผ่านมานี้  เกาะสมุยต้องเผชิญปัญหาน้ำไหลหลากจากบนเขา  ลงมาท่วมถนนที่ใช้สัญจรเป็นเส้นหลัก  รวมทั้งปัญหาการขาดแคลนน้ำใช้เพื่ออุปโภคและบริโภคในปี 2553 นี้  เนื่องจากแหล่งน้ำธรรมชาติบนป่าเขามีไม่เพียงพอต่อการนำมาผลิตน้ำประปา  และไม่เพียงพอต่อการเกษตรกรรมในเกาะสมุย   ทั้งนี้เกาะสมุยเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของประเทศ  สร้างรายได้จากการท่องเที่ยวและเงินลงทุนเป็นจำนวนมหาศาล  รวมทั้งเป็นแหล่งสร้างงานให้กับประชาชนหลากหลายอาชีพทุกระดับชั้น   หากเกาะสมุยขาดแคลนน้ำแล้ว ความเสียหายต่อประเทศและส่วนรวมจะมากมายจนไม่อาจประเมินค่าได้

และด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณแห่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  ที่ทรงทุ่มเทต่องานด้านป่าไม้และทรัพยากรธรรมชาติ เพื่อประโยชน์สุขต่อพสกนิกรของพระองค์มาเป็นเวลาช้านาน   มูลนิธิเกาะสีเขียว (GREEN ISLAND FOUNDATOIN) จึงได้จัดทำโครงการก่อสร้างฝายต้นน้ำลำธารตามแนวพระราชดำริ อำเภอเกาะสมุย       จังหวัดสุราษฎร์ธานี    เพื่อแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำดังกล่าวข้างต้น  โดยจัดสร้างและสนับสนุนงบประมาณก่อสร้างฝายในพื้นที่ต้นน้ำของเกาะสมุย จำนวน 1,985  ฝาย